Als je Marco op een vrije dag tegenkomt en je let op zijn uitstraling en manier van doen, dan zou je hem waarschijnlijk aanzien voor een kunstenaar of ondernemer. Je zou ook denken dat hij een getrouwde man is met drie kinderen, een kat en een hond. Wat je misschien niet zou verwachten, is dat hij een van Rotterdams beste politieagenten is. In 2005 begon hij aan de politieacademie. Die keuze leidde uiteindelijk tot een master Pedagogische Wetenschappen en gaf hem de kans om zijn kennis om te zetten in tastbare actie. Zijn werk met kwetsbare jongeren bij Heilige Boontjes en onze samenwerking met Hedone maken hem tot een echte vriend.
Ik was net vader geworden van mijn eerste kind en begon steeds meer dingen in de samenleving op te merken waar ik het niet mee eens was. Ik moet erbij zeggen dat ik van nature een beetje anti-establishment ben, maar alleen als het gaat om dingen verbeteren. Gandhi zei ooit: “Be the change you wish to see in the world.” Ik wil juist op die plekken zijn waar verandering nodig is, waar anderen misschien liever wegblijven. Misschien komt dat omdat ik altijd al gefascineerd ben geweest door die wereld, de donkere kant van de samenleving. Zelf zou ik nooit criminele activiteiten ondernemen, maar de mensen die dat wel doen en de keuzes die ze maken hebben me altijd geboeid. Uiteindelijk waren het die fascinatie voor de duisternis en het ontbreken van angst ervoor die ervoor zorgden dat ik politieagent werd.
Toen ik aan de politieacademie begon, was ik onder de indruk. De organisatie en de structuur waren uitstekend, maar tegelijkertijd zag ik enorm veel potentieel. Binnen de politie werken we vaak strikt volgens de regels. Als ik mijn leidinggevenden vroeg waarom we iets op een bepaalde manier deden, kreeg ik steevast als antwoord: “Zo doen we dat nu eenmaal.” Dat vond ik geen antwoord. Ik miste de creativiteit die ik kende uit mijn tijd als ontwerper. Ik denk in oplossingen, en ik vind dat de politie dat ook zou moeten doen.
Tijdens surveillances merkte ik bovendien dat als ik één minuut langer de tijd nam voor een conflict, het vaak op een duurzame manier opgelost kon worden. Dat beetje extra aandacht maakte al het verschil. Dat was voor mij de aanleiding om verder te studeren. Ik wilde begrijpen waarom dat werkte. Op onze politieauto’s staat “Waakzaam en dienstbaar”. Maar juist dat dienstbare raken we soms uit het oog.
Volgens mij ligt het antwoord in de piramide van Maslow. Pas als aan de basisbehoeften is voldaan, kun je doorgroeien naar de volgende laag. De jongeren waar we het over hebben, zitten nog helemaal onderaan die piramide. Jij, ik en de meeste mensen zijn opgegroeid op de tweede laag. We hoeven ons geen zorgen te maken over eten of een dak boven ons hoofd; dat is er altijd geweest.
Deze jongeren leven voortdurend in een overlevingsstand en denken dat geld de oplossing is voor al hun problemen. Als je zo leeft, moet alles snel gebeuren. Professionele criminelen, die zelf buiten beeld blijven, houden hen een droom voor. Ze laten hen geloven dat snel geld en rijkdom binnen handbereik liggen. Maar aan de top is maar weinig plek. En degenen die daar al zitten, staan hun positie niet zomaar af. Uiteindelijk blijven er voor deze jongeren vaak maar twee uitkomsten over: de gevangenis of de dood. Zij dragen alle risico’s, zonder werkelijk uitzicht op de beloning.
Heilige Boontjes is een koffiebar in Rotterdam die Rodney van den Hengel en ik samen hebben opgericht. Als politieagent krijg ik regelmatig de vraag of ik iemand aan werk kan helpen. Rodney en ik hebben veel jongeren geprobeerd te ondersteunen, maar we liepen telkens tegen dezelfde muur aan. Werkgevers willen vaak geen mensen aannemen met een bepaald verleden. De wil is er wel, maar de mogelijkheden ontbreken. Daarom besloten we het zelf te organiseren.
Jongeren komen bij ons terecht via de reclassering, nazorg, de politie of jeugdhulp. Als je hier binnenkomt, vragen we alleen naar je gegevens. We willen niet weten wat je hebt gedaan of hoe je hier terecht bent gekomen. Het enige dat telt, is wie jij als persoon bent.
Je begint bij ons met behoud van je uitkering, terwijl wij je de basisvaardigheden van werken leren. Vrijwel iedereen zegt dat hij gemotiveerd is, maar deze jongeren zitten nog in een overlevingsmodus en zeggen daarom overal ja op. Wij leren ze wat professioneel gedrag betekent: op tijd komen, zorgvuldig werken en verantwoordelijkheid nemen. Daarna beginnen ze met eenvoudige werkzaamheden, zoals dweilen of tafels afruimen. Stap voor stap kunnen ze doorgroeien tot volwaardig barista.
Het draait allemaal om aandacht en de manier waarop je met mensen communiceert. Wij spreken deze jongeren aan op hun eigen niveau. We zijn niet bang voor ze en als iemand over de schreef gaat, spreken we hem daarop aan. Tegelijkertijd helpen we met schulden, huisvesting en opleiding. Alles wat nodig is om weer stabiliteit op te bouwen en volwaardig mee te doen in de samenleving.
We laten ze kennismaken met een andere wereld. Een wereld waarin politieagenten niet hun vijanden zijn, waarin ze klanten ontmoeten en studenten zien die aan hun scriptie werken. Heilige Boontjes is een venster op een samenleving waar zij óók onderdeel van kunnen worden.
Kom langs en drink een kop koffie. Als je je dagelijkse koffie bij een grote keten haalt, wordt daar vooral een groot bedrijf beter van. Drink je hem hier, dan help je iemand op weg terug naar de samenleving.
Heilige Boontjes is onlangs uitgebreid, dus er is volop ruimte. De combinatie van gastvrijheid, plezier en dankbaarheid die Rodney en Marco hebben gecreëerd, maakt iedere kop koffie hier net een beetje lekkerder.
Bezoek Heilige Boontjes aan het Eendrachtsplein 3, 3015 LA Rotterdam.
https://www.heiligeboontjes.com/